Biobased economie

Wat is biobased? 

Hoewel fossiele grondstoffen voor veel productieprocessen nog steeds de basis zijn, wordt er wereldwijd gewerkt aan alternatieven. En zijn er steeds meer ondernemers die met biobased grondstoffen en materialen werken.

De redenen zijn divers: hun klanten vragen om duurzame producten, het is een manier om zich te onderscheiden van concurrenten of duurzaam ondernemen is een van de uitgangspunten van hun bedrijf. Hoe dan ook, deze ondernemers zien kansen in de biobased economie en hebben die omarmd.
 

Smartnetwerk
GoBio! draagt ook bij aan de verdere ontwikkeling van een Smartnetwerk

Biobased Industrie door bedrijfsprofielen en producten toe te leveren aan BioBased Portal van de KvK. Deze portal vindt u onder www.biobaseddelta.nl.
Deze portal maakt het mogelijk relevante matches met andere bedrijven te maken en nieuwe samenwerkingsverbanden tot stand te brengen.  

Clusters
In opdracht van Provincie Zuid-Holland en de Gemeente Rotterdam, heeft de Kamer van Koophandel diverse clusters opgestart om innovatieve ideeen van bedrijven te ontwikkelen en te realiseren. De adviseurs van de Kamer van Koophandel spelen hierin een begeleidende rol. Per cluster zijn er een beperkt aantal kennisvouchers beschikbaar, waarmee externe kennis kan worden ingekocht waardoor het cluster eerder, beter en sneller het einddoel kan realiseren.

Groene economie
De biobased economie baseert zich op de toepassing van groene bestanddelen (biomassa) als grondstof voor de productie. Deze organische (rest)materialen worden volop gebruikt voor de productie van onder meer afbreekbare kunststoffen, chemicalien, verf, cosmetica en medicijnen. Vooral daar waar koolstof onmisbaar is, kan biomassa een duurzame rol spelen.

Kansen
De transitie van de ‘fossiele’ economie naar een biobased economie is een belangrijke maatschappelijke en economische ontwikkeling. Biomassa speelt een sterk groeiende rol in onze economie en biedt veel kansen voor het innovatieve bedrijfsleven.

Het MKB kan door zijn flexibiliteit, innovatiekracht en ondernemerschap in de biobased economie zijn (aanjagende) rol goed benutten. De uitstekende landbouwkennis, goede logistiek en vooraanstaande chemische sector in Nederland zijn bevorderende aspecten voor een Nederlandse biobased economie.

Crosssectoraal
Het crosssectorale werkterrein van biomassa - de productie en toepassing van deze groene grondstof omvat tal van sectoren - maakt juist voor het MKB de inzet van biomassa interessant.
De geheel nieuwe keten die ontstaat, van de productie van grondstoffen op basis van biomassa tot de eindfabricage en dat crosssectoraal, leidt tot nieuwe product-markt combinaties. Deze PCM’s vragen om nieuwe businessmodellen en creëren zo nieuwe kansen voor het innovatieve MKB.

Samenwerking
Biobased economie gaat ook over samenwerken. Enerzijds komt dit voor uit het crosssectorale karakter van biomassa, anderzijds ontstaat dit doordat restafval van het ene product de grondstof wordt voor een volgend product. Hierbij speelt de cascadering van biomassa een rol.

Waardepiramide
Cascadering houdt in dat eerst de fracties met de hoogste toegevoegde waarde uit de biomassa gehaald worden, dit gebeurt via bioraffinage. Hoogwaardige componenten zijn bijvoorbeeld toepasbaar bij complexe farmaceutische of chemische processen. Minder hoogwaardig, maar nog altijd zeer interessant, zijn de componenten die onder meer in te zetten zijn voor de productie van vloeibare brandstoffen. Op de onderste trede van de waardepiramide staat de productie van stoom en energie.

Zuid-Holland
Zuid-Holland heeft sterk ontwikkelde sectoren als chemie, logistiek, energie en agro-food; bij uitstek geschikt voor biobased toepassingen. Ook hier groeit de belangstelling voor en inzet van biomassa. Grootbedrijven pakken de mogelijkheden voor nieuwe markten en nieuwe business op. Voor het MKB kan het echter lastig zijn om in te spelen op de kansen die deze sectoren bieden. De ondernemers weten niet altijd wat er actueel is op dit gebied en binnen deze sectoren, missen specifieke kennis en toegang tot de grootbedrijven en kunnen niet altijd de juiste ketenpartners vinden.

GoBio!
Het programma GoBio!* ondersteunt MKB-ondernemers in Zuid-Holland in het vergroten en verzilveren van hun marktkansen op het gebied van biobased economie. Dat gebeurt door kennis over te dragen, individueel innovatieadvies te verstrekken, crosssectorale samenwerking op te zetten en relevante kennis- en ketenpartners aan te dragen.
Ervaringen uit eerdere projecten hebben aangetoond dat samenwerking in clusters en het ontwikkelen van nieuwe ketens de innovaties bevorderen, kennis vergroten en groei stimuleren. De innovatieadviseurs van GoBio! begeleiden de MKB-ondernemers in deze biobased trajecten.

Wat doet GoBio!


Biobased economie en biomassa
Biobased gaat over grondstoffen gemaakt uit organisch (rest)materiaal, meestal biomassa genoemd. Deze grondstoffen zijn hernieuwbaar of biologisch afbreekbaar. Dit als tegenhanger van de fossiele grondstoffen die vrijwel alleen lineair – winning, gebruik, weggooien – ingezet (kunnen) worden.

Urgent
De biobased economie (BBE) gaat over de transitie van de huidige economie, die vooral op fossiele grondstoffen draait, naar een economie die gebruikmaakt van grondstoffen op basis van biomassa (bio based).

Er is een duidelijke urgentie voor deze overgang. Want hoewel niemand precies weet wanneer de fossiele grondstoffen opraken, is die wel eindig. Bovendien is er de afhankelijkheid van politiek instabiele regio’s voor een deel van de fossiele grondstoffen. Nog afgezien van het feit dat de winning en toepassing ervan vaak milieuverontreiniging veroorzaken. Niet voor niets zijn er Europese afspraken gemaakt over de reductie van CO2 uitstoot.

Vooral bij toepassingen waarbij koolstof onmisbaar is, zoals vloeibare brandstoffen, chemicaliën en nieuwe (kunststof) materialen, is biomassa een uitstekende vervanging van fossiele grondstoffen.


Diversiteit
Biomassa is veel omvattend: van suikerrietstengels, palmolie en bietenpulp tot gft-afval, mest en dierlijke vetten, en nog veel meer zolang het organisch is. Deze diversiteit zorgt ervoor dat met de verschillende bestanddelen tal van nieuwe producten gemaakt kunnen worden: plastics, chemicaliën, medicijnen, cosmetica, transportbrandstoffen.


Bioraffinage
Om biomassa zo efficiënt mogelijk in te zetten, wordt cascadering toegepast. Dit houdt in dat alle ingrediënten naar waarde worden ingezet.

Door middel van bioraffinage zijn de verschillende componenten uit de biomassa vrij te maken. Deze krijgen hun eigen toepassing en een eigen economische waarde. Hoogwaardige componenten zijn te gebruiken voor bijvoorbeeld de farmacie of fijne chemie, wat minder waardevolle bestanddelen voor onder andere nieuwe materialen en chemische industrie.


Waardepiramide
De waardepiramide toont aan dat hoogwaardige toepassingen, zoals farmacie, met een relatief klein volume veel waarde per eenheid product creëren. Energietoepassingen daarentegen, hebben grote volumen nodig terwijl de waarde aanzienlijk minder is per eenheid product.

Dankzij cascadering kan biomassa een hogere economische waarde krijgen dan wanneer er geen bioraffinage wordt toegepast.


Sector overstijgend
De biobased economie omvat vele sectoren die elk zowel de toeleveranciers, producenten als afnemers kunnen omvatten. Immers, het afvalproduct van de één kan de basis vormen voor een nieuwe grondstof voor de ander. Chemie, agro-food, high tech- en maakindustrie, farmacie en energie, bedrijven zoeken elkaar op en werken samen.


Circulaire economie
Nauw verwant met het gedachtegoed achter de biobased economie is de circulaire economie.

De circulaire economie is het economische systeem dat grondstoffen en producten hergebruikt (technische kringloop) of, als dat niet mogelijk is, de reststoffen terug laten vloeien in de natuur (biologische kringloop). Dit in tegenstelling tot de lineaire economie die uitgaat van winning, gebruik en vernietiging.

*GoBio! is een samenwerkingsverband tussen de provincie Zuid-Holland, de gemeente Rotterdam en KvK en wordt mede mogelijk gemaakt door een financiële bijdrage van de Europese Unie.